Evdeki ‘R290’ tehlikesi! Isı pompasında korkutan senaryo

 

Eren Koca - Almanya’nın başkenti Berlin’de Lichterfelde Elektrik Santrali’ne giden elektrik kablolarına 3 Ocak’ta düzenlenen saldırı sonucu, kentin güneybatısında yaklaşık 50 bin hane ve 100 binin üzerinde kişi elektriksiz kaldı. Bölgede yaşayan binlerce kişi, dördüncü geceyi de elektriksiz şekilde soğukta geçirirken, hanelerin yüzde 80’inde kullanılan ısı pompaları bazı mühendisler arasında tartışmalara neden oldu. Tepkisini sosyal medyada dile getiren bir mühendis, ısı pompalarının hava sıcaklığının eksilere düşmesiyle birlikte donup çatladığını, içindeki R290 dedikleri propan gazını evin içine sızdırdığını öne sürdü. Peki, ısı pompaları tehlikeli mi? Uzmanlar Milliyet’e anlattı.

‘-180 derecelere düşmesi lazım’

Mekanik Mühendisi ve Otomasyon Uzmanı Doğan Karabulut: Genelde gazın sızdırmazlık sınıfı yüksek olduğundan sızıntı beklenmez. Ölüm ve yaralanmaya neden olması çok zordur. Isı pompası, enerji transferi icin bir akışkan kullanır. Bu akışkan ile ortam ısıtılır/ soğutulur ve aynı zamanda kullanım suyu ısıtılır. Normalde elektrik kesintisi sistemde bir problem oluşturmaz. Enerjiyi taşıyan akışkanı kompresör ile basınçlandırır / genişletme işlemleri elektrik ile yapılır. Elektrik olmazsa kompresör çalışmaz, akışkan basınçlandırılmaz. Sızıntı olması ihtimali düşüktür. Normalde akışkan dışarıya sızmaz. Boruların çatlaması konusu için dış ortamın -180C derecelere kadar düşmesi lazım ki gaz dönsün, boruyu çatlatsın.

‘Evin içine sızmaz’

Akdeniz Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Atmaca: R290 gazı kullanan ısı pompalarında güvenlik, bu akışkanın yanıcılık özelliği dikkate alınarak; cihazların genellikle monoblok yani tek gövdeli yapıda üretilmesi ve tercihen açık alanlara yerleştirilmesi esasına dayanmaktadır. Ayrıca soğutucu akışkan şarj miktarı ilgili standartlarla sınırlandırılmakta, gaz kaçağını algılayan sensörler ile otomatik durdurma ve havalandırma sistemleri kullanılmaktadır. Elektrik kesintisi durumunda ise bu gazın evin içine sızması gibi bir durum söz konusu değildir.

‘Çatlama oluşabilir’

Makine Emniyet Uzmanı Hacı Latif İşçen: Soğuk bölgelerde uzun süreli elektrik kesintisi yaşanırsa, borulardaki su ve kondens donarak çatlama ve kaçaklara neden olabiliyor. Elektrik geri geldiğinde bazı cihazlar yüksek akım çekerek şebekeyi zorlayabiliyor ve sigorta atması ya da kablolarda ısınma gibi ek riskler oluşabiliyor. Ayrıca ani devreye girme, kompresör ve kart arızalarını tetikleyebiliyor. Bu nedenle ısı pompalarının uygun sigorta, gerilim koruma ve mümkünse kesinti sonrası kontrollü başlatma sistemleriyle kullanılması büyük önem taşıyor.